English
เคล็ดลับสุขภาพ > เรื่องของยุง..ที่คุณอาจยังไม่รู้

เรื่องของยุง..ที่คุณอาจยังไม่รู้

วันยุงโลก (World Mosquito Day)

วันยุงโลก ตรงกับวันที่ 20 สิงหาคมของทุกปี เพื่อรำลึกถึงเซอร์ โรนัลด์ รอสส์ (Sir Ronald Ross) ทีได้ทำการศึกษาวิจัยและพบว่ายุงก้นปล่องเพศเมียเป็นพาหะในการนำเชื้อมาลาเรียจากคนสู่คน ในประเทศไทยพบยุงหลากหลายชนิด ซึ่งยุงแต่ละชนิดก็จะนำโรคแตกต่างกันไป ยุงบางชนิดสามารถพบได้ทั่วประเทศ แต่ยุงบางชนิดพบได้ในบางพื้นที่เท่านั้น ทำให้โรคบางโรคมีการระบาดในบางจังหวัดของประเทศ เช่น โรคมาลาเรีย และ โรคเท้าช้า

ยุงและโรคที่นำโดยยุง ที่สามารถพบในประเทศไทย


โรค ยุงที่เป็นพาหะ นำโรค แหล่งแพร่ระบาดของโรค อาการ การรักษาและข้อควรระวัง
1.โรคไข้เลือดออกเดงกี ยุงลาย พบได้ทั่วประเทศ –ไข้สูงฉับพลัน ปวดศีรษะ ปวดเมื่อย ปวดกระดูก
–มักมีอาการอาเจียน
–เบื่ออาหาร ปวดจุกท้อง
มีผื่นตามผิวหนัง
–ไม่มีการรักษาที่จำเพาะ ให้สารน้ำและรักษาประคับประคองตามอาการ
–รายที่อาการรุนแรง อาจพบการรั่วของพลาสมา และภาวะช็อกในช่วงไข้ลง และอาจมีอาการเลือดออกผิดปกติได้
2.โรคชิคุนกุนยา หรือไข้ปวดข้อยุงลาย ยุงลาย พบได้ทั่วประเทศ – ไข้สูงฉับพลัน ปวดศีรษะ
– มีผื่นแดงตามร่างกาย
- ปวดตามข้อต่างๆ
– ไม่มีการรักษาที่จำเพาะ รักษาประคับประคองตามอาการ
- อาการปวดข้ออาจคงอยู่ได้นานหลายสัปดาห์
3.โรคไข้ซิกา ยุงลาย พบได้ทั่วประเทศ – ไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ
– มีผื่นแดง
– ตาแดง เยื่อบุตาอักเสบ
- ปวดตามข้อ
– ไม่มีการรักษาที่จำเพาะ รักษาประคับประคองตามอาการ
- ข้อควรระวังในหญิงตั้งครรภ์ อาจมีผลต่อทารกในครรภ์
ทำให้มีขนาดศีรษะเล็กผิดปกติ ตัวเล็ก พัฒนาการช้า
4.โรคไข้สมองอักเสบเจอี ยุงรำคาญ พบได้ทั่วประเทศโดยเฉพาะในบริเวณที่มีการทำนาร่วมกับการเลี้ยงหมู – ไข้สูง ปวดศีรษะ
– อาการซึมลง, มีอาการอ่อนแรง, มีการเคลื่อนไหวผิดปกติ
– บางรายอาจมีอาการเกร็งชักกระตุก
- รายที่เป็นรุนแรงมากจะเสียชีวิตได้
– ไม่มีการรักษาที่จำเพาะ รักษาประคับประคองตามอาการ
– แต่มีวัคซีนป้องกันโรค เป็นวัคซีนพื้นฐานในเด็กของประเทศไทย
5.โรคมาลาเรีย หรือ ไข้จับสั่น ยุงก้นปล่อง พบตามพื้นที่ป่าเขาตามแนวชายแดนติดต่อกับประเทศเมียนมาร์ ลาว กัมพูชาและมาเลเซีย – ไข้ หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา
– กระหายน้ำ
– คลื่นไส้ อาเจียน
– กระสับกระส่ายและเพ้อ บางคนไม่รู้สติ
– ต่อมาจะมีอาการเหงื่อแตก ตัวเย็นลง และอ่อนเพลีย
- อาการจับไข้เป็นทุก 1-3 วันแล้วแต่ชนิดของเชื้อมาลาเรีย
– มียารักษาเฉพาะโรค
- เฝ้าระวังภาวะแทรก ซ้อนของมาลาเรียรุนแรง เช่น มาลาเรียขึ้นสมอง อวัยวะล้มเหลว
6.โรคเท้าช้าง ยุงลายเสือ
และ
ยุงลายป่า
ยุงลายเสือ = พบมากบริเวณภาคใต้ตั้งแต่จังหวัดชุมพรจนถึงนราธิวาส
กับ
ยุงลายป่า = พบมากบริเวณภาคตะวันตกของประเทศไทยตามแนวชายแดน ไทย-เมียนมาร์
– ระยะเฉียบพลันพบมีไข้ ต่อมน้ำเหลืองและทางเดินน้ำเหลืองอักเสบต่อมน้ำเหลืองบวมโต ปวด
- อาการเรื้อรังอาจพบท่อน้ำเหลืองอุดตัน ทำให้แขน ขา เท้า และอัณฑะบวมโต
– มียารักษาเฉพาะโรค
- ถ้าไม่ได้รับการรักษา จะเกิดความพิการ อวัยวะบวมโตอย่างถาวรและผิวหนังหนาแข็งขึ้นจนมีลักษณะขรุขระ
.

โรคอื่นๆที่มียุงเป็นพาหะ ที่พบในต่างประเทศ ได้แก่ โรคไข้เหลือง โรคไข้สมองอักเสบเวสต์ไนล์ และโรคไข้สมองอักเสบอื่นๆ จะเห็นได้ว่ายุงลายสามารถนำเชื้อได้ทั้งโรคไข้เลือดออกเดงกี โรคชิคุนกุนยาหรือไข้ปวดข้อยุงลาย และโรคไข้ซิกาทั้งยังพบการแพร่ระบาดทั่วประเทศ โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนที่มีฝนตกทำให้มีแหล่งน้ำขังเพาะพันธุ์ยุง ยุงลายจะวางไข่ตามภาชนะขังน้ำที่มีน้ำนิ่งและใส โรคเหล่านี้จึงพบมากในช่วงฤดูฝน วิธีกำจัดและป้องกันยุงลายที่ดีที่สุดคือทำลายแหล่งน้ำขังรอบบ้าน กำจัดลูกน้ำยุงลาย และป้องกันไม่ให้ถูกยุงกัด

บทความโดย...แพทย์หญิงอุษณีย์ เนาว์อุดม
อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ โรงพยาบาลเอกชล


ติดตามข่าวสารและข้อมูลได้ที่
LINE รพ.เอกชล ชลบุรี
LINE รพ.เอกชล2 (อ่างศิลา)
Facebook: Aikchol Hospital

บริการทางการแพทย์ของเอกชล

รับข่าวสาร และเคล็ดลับสุขภาพจากเรา