English
เคล็ดลับสุขภาพ > ไม่ได้อ่อนแอ...เราแค่ซึมเศร้า

ไม่ได้อ่อนแอ...เราแค่ซึมเศร้า

จากสถานการณ์โลกซึมเศร้าของสังคมไทยในปัจจุบัน ถือเป็นอีกหนึ่งปัญหาด้านสุขภาพและน่าเป็นห่วงอย่างมาก สามารถสังเกตได้จากข่าวการฆ่าตัวตาย,การทำร้ายร่างกายตัวเองรวมถึงบุคคลรอบข้ างที่ล้วนแต่เกิดจากภาวะซึมเศร้าและมีแนวโน้มว่าจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งโรคซึมเศร้าสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย จากข้อมูลสถิติขององค์การอนามัยโลก ในปีค.ศ.2017 ระบุว่า มีผู้ป่วยโรคซึมเศร้าทั่วโลกประมาณ 322 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 4.4 ของประชากรโลก และในประเทศไทย มีข้อมูลการสำรวจความชุกของโรคซึมเศร้า พ.ศ.2551 พบว่า มีคนไทยป่วยซึมเศร้า 1.5 ล้านคน หากพิจารณาตามเพศและอายุของผู้ป่วยโรคซึมเศร้า พบว่า ผู้หญิงเสี่ยงป่วยมากกว่าผู้ชาย 1.7 เท่า โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในวัยทำงานอายุ 25- 59 ปี ร้อยละ 62 รองลงมาเป็นวัยสูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ร้อยละ 26.5 และเป็นเยาวชนอายุ 15-24 ปี ร้อยละ 11.5 ตามลำดับ (ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 10 มิถุนายน 2562)

โรคซึมเศร้ามีสาเหตุหลักที่เกิดจากผิดปกติของสารเคมีในสมองและสาเหตุอื่นๆ เช่น การเผชิญเรื่องเครียด ทางด้านการเงิน ความรัก การสูญเสียและการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ซึ่งอาการของโรคซึมเศร้า ได้แก่ เศร้า หดหู่ ซึม เบื่อหน่าย หงุดหงิด ฉุนเฉียว ไม่มีสมาธิ นอนไม่หลับและมีความคิดอยากตาย

โดยโรคซึมเศร้าจะแบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ
1. โรคซึมเศร้าแบบรุนแรง เกิดขึ้นเมื่อภาวะซึมเศร้ารบกวนความสุขในชีวิต การทำงาน การเรียน การนอนหลับ นิสัยการกิน และอารมณ์สุนทรีย์  ติดต่อกันอย่างน้อย 2 สัปดาห์
2. โรคซึมเศร้าเรื้อรัง จะมีอาการทางอารมณ์ไม่รุนแรงนัก แต่จะเป็นไปอย่างต่อเนื่องอย่างน้อย 2 ปี และ
3. โรคซึมเศร้าอารมณ์สองขั้ว ผู้มีภาวะซึมเศร้าบางคนอาจมีอาการผิดปกติแบบอารมณ์สองขั้ว (Bipolar disorder) ร่วมด้วย โรคซึมเศร้าชนิดนี้จะทำให้ผู้ป่วยมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านอารมณ์ โดยมีอารมณ์แปรปรวนรุนแรงสลับไปมาระหว่างอารมณ์ดีผิดปกติกับช่วงภาวะซึมเศร้ า

นอกจากนี้ยังมีประเภทภาวะซึมเศร้าอื่นๆ ที่ได้รับการยอมรับทางการแพทย์ อีก 4 ประเภท คือ
1. ซึมเศร้าหลังคลอดบุตร หลังคลอดบุตร คุณแม่บางคนอาจมีอาการซึมเศร้าที่รุนแรงและใช้เวลานานกว่าจะกลับมาเป็นปกติ ภาวะซึมเศร้าที่คุณแม่มือใหม่มักเผชิญหลังคลอดนี้จะเรียกว่า "Baby blues"
2. โรคซึมเศร้าตามฤดูกาล เป็นภาวะซึมเศร้าในช่วงฤดูหนาวหรือบางครั้งก็เกิดในช่วงฤ ดูใบไม้ร่วง เป็นโรคซึมเศร้าที่เกี่ยวข้องกับภูมิอากาศที่มีแสงแดดน้อยและหนาวเย็น พบได้มากในประเทศแถบหนาว จึงไม่ค่อยเป็นที่คุ้นเคยในไทยนัก
3. โรคซึมเศร้าก่อนมีรอบเดือน เป็นอาการซึมเศร้าที่เกิดขึ้นประมาณหนึ่งสัปดาห์ก่อนแล ะหลังช่วงมีประจำเดือนของผู้หญิง และ
4. โรคซึมเศร้าโรคจิต เป็นภาวะซึมเศร้ารุนแรงที่เกิดกับผู้ป่วยโรคจิตเวชอื่นๆ โดยมักเกิดพร้อมอาการทางจิต เช่น เห็นภาพลวงตาและภาพหลอน ได้ยินเสียงที่ไม่มีอยู่จริง เป็นต้น

สำหรับแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายสามารถ ป้องกันได้ โดยใช้หลัก 3 ส. คือ สอดส่องมองหา ใส่ใจรับฟัง และส่งต่อเชื่อมโยง ซึ่งคนรอบข้างสามารถสังเกตอาการและพฤติกรรมที่ผิดปกติ เช่น อาการเหม่อลอย ไม่ร่าเริงแจ่มใส ต้องรีบเข้าไปพูดคุยร่วมกันหาสาเหตุ รับฟังปัญหาอย่างเข้าใจและใส่ใจ ให้การช่วยเหลือ ให้คำปรึกษา หรือส่งต่อแพทย์ได้อย่างทันท่วงที เพื่อเข้ารับการดูแลและรักษาอย่างถูกวิธี จะทำให้อาการดีขึ้นและหายขาดได้

หรือสามารถโทรปรึกษาปัญหาได้ที่สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตและสมาคมสะมาริตันส์ โทร 027136793 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

บทความโดย...นพ.ทรงสิทธิ์ อุดมสิน (ว.12462) แผนกจิตเวช โรงพยาบาลเอกชล (038) 939 999 ต่อ 2130-2131 แผนกจิตเวช โรงพยาบาลเอกชล2 (038) 939 888 ต่อ 5169-5170 ติดตามข่าวสารและข้อมูลดีดีได้ที่
✅LINE >>>http://line.me/ti/p/%40eqj8468m
✅Facebook >>>http://m.me/Aikcholhospital

บริการทางการแพทย์ของเอกชล

รับข่าวสาร และเคล็ดลับสุขภาพจากเรา